Bud rot (botrytis) bij cannabis: zo stop je het en bescherm je de rest van je oogst

Bud rot is Botrytis cinerea die binnenin een cannabisbloem groeit. Je stopt het door elke besmette top tot in schoon weefsel weg te snijden, de luchtvochtigheid met sterke luchtstroming onder de 50% RV te brengen, het bladerdek droog te houden en de overgebleven toppen tot de oogst te beschermen met een residuvrije methode zoals UV-C. Niets draait rot terug dat al binnenin een cola zit.

In het kort

• Bud rot begint binnenin de dichtste cola’s en is meestal pas zichtbaar als het zich al heeft verspreid. Controleer dagelijks in de late bloei.
• Verwijder besmet materiaal ruim, zak het ter plekke in en ontsmet je schaar tussen de knipbeurten.
• Breng de RV onder de 50%, houd de lucht door het bladerdek in beweging en stop nachtelijke vochtpieken.
• Niet sprayen of vernevelen. Een nat bladerdek voedt botrytis.
• Bescherm de toppen die je over hebt met een dagelijkse UV-C-ronde. UV-C werkt op oppervlaktesporen en laat geen residu achter, dus je kunt het tot aan de oogst gebruiken.

Bud rot vroeg herkennen

Botrytis begint binnenin dichte toppen waar het vochtig en donker is, dus de eerste tekenen zijn subtiel:

• Eén suikerblaadje dat zonder duidelijke reden vergeelt, verwelkt of uitdroogt. Trek het eruit en bekijk de top eronder.
• Grijze of bruine donzige groei binnenin een cola.
• Een top die zacht aanvoelt of er net iets anders uitziet dan zijn buren.
• In een gevorderd stadium een stoffige grijze sporenmassa en een muffe geur.

Controleer dagelijks in de late bloei en begin bij je dikste cola’s. Dat zijn de toppen met het hoogste risico, omdat ze het meeste vocht vasthouden. Eén besmette top vroeg vinden is vaak het verschil tussen een cola verliezen en de plant verliezen.

Bud rot, meeldauw of witte schimmel?

	Bud rot (botrytis)	Echte meeldauw	Witte of roetschimmel
Waar het zichtbaar wordt	Binnenin dichte toppen, later aan het oppervlak	Eerst op bladoppervlakken, dan op schutblaadjes	Op stengels, bij de grond of in de droogruimte
Hoe het eruitziet	Grijsbruin dons, papperig weefsel, afstervend suikerblad	Wit, bloemachtig poeder dat wegveegt	Witte, wattige massa of zwarte vlekken
Snelheid	Dagen	Weken	Dagen tot weken
Eerste actie	Wegsnijden	RV en luchtstroming goed zetten	Vocht bij de bron aanpakken

Waarom bud rot in de late bloei zo gevaarlijk is

Botrytis houdt van precies wat een zwaar bladerdek in de late bloei creëert: hoge luchtvochtigheid, stilstaande lucht, koele nachten en dichte toppen die vocht vasthouden. Het verspreidt zich snel en je kunt je er niet uit sprayen. Het bladerdek nat maken geeft de schimmel meer van wat hij wil, en fungiciden die residu achterlaten zijn op bloemen uitgesloten. De strategie is dus anders dan bij meeldauw: agressief verwijderen, dan klimaatbeheersing, dan residuvrije oppervlaktebescherming.

Wat je doet, in deze volgorde

1. Verwijder besmet materiaal ruim en correct. Snijd elk verrot deel weg en ga terug tot in schoon weefsel, verder dan nodig lijkt. Wat je aan het oppervlak ziet, is minder dan wat er binnenin besmet is. Zak het materiaal meteen in; schud niet aan de plant en laat geen sporen rondvliegen. Ontsmet je schaar tussen de knipbeurten. Is een cola echt verloren, neem dan de hele cola. Eén cola verliezen redt de plant.

2. Pak het klimaat aan. Mik op een RV onder de 50%, lager als je het stabiel kunt houden. Verhoog de luchtstroming zodat er geen stille, vochtige hoeken in het bladerdek ontstaan. Houd de temperatuur stabiel; grote dag-nachtschommelingen veroorzaken condens, en condens is brandstof voor botrytis. Ontblader om het bladerdek te openen en lucht bij de binnenste topzones te laten komen.

3. Maak het bladerdek niet nat. Geen bladsprays, geen vernevelen, niets dat vocht in dichte toppen laat staan. Dit is de meest voorkomende manier waarop kwekers bud rot erger maken.

4. Bescherm het overgebleven bladerdek tot de oogst. Zodra je het besmette materiaal hebt verwijderd, is de taak om te voorkomen dat nieuwe infectiehaarden zich vestigen op de toppen die je over hebt. Omdat je niet kunt sprayen, komt hier een residuvrije oppervlaktemethode van pas.

Waar UV-C past bij bud rot

UV-C-licht (254 nm) beschadigt het DNA van sporen op de oppervlakken die het bereikt, inclusief botrytissporen op toppen en bladeren, zodat ze zich niet kunnen vestigen en voortplanten. Je beweegt een handheld een paar seconden per plant over het bladerdek. Omdat het licht is en geen chemisch middel, laat het geen residu achter en voegt het geen vocht toe, precies wat je nodig hebt als het hele probleem is: „Ik kan geen water toevoegen en ik kan geen chemie toevoegen.”

Dit is de eerlijke grens, en die telt bij bud rot zwaarder dan bij meeldauw: UV-C is een oppervlaktemiddel. Het helpt nieuwe infectie voorkomen en verlaagt de sporenlast aan het oppervlak, maar het kan rot dat al binnenin een cola zit niet bereiken of terugdraaien. Niets wat aan het oppervlak werkt, kan dat. Daarom komt verwijderen eerst. Zie UV-C als bescherming van de toppen die je hebt gered, niet als reanimatie van de toppen die je kwijt bent.

Zo ingezet verdient het zijn plek. Bij CleanLight zien we regelmatig kwekers die vanaf week drie van de bloei tot de oogst een dagelijkse UV-C-ronde volhielden en na de eerste opruimronde simpelweg geen nieuwe rotte plekken meer vonden. De CleanLight Pro is de aanbevolen unit voor elke kweekruimte, elke tent vanaf 90×90 cm en grotere gewassen; de meeste kwekers kiezen de Pro. De CleanLight Hobby is alleen bedoeld voor één kleine tent tot ongeveer 1 m² met een handvol planten, en de CleanLight Air verlaagt de sporenlast in de lucht continu op de achtergrond.

Preventie: zo sta je hier volgende kweekronde niet weer

Bud rot is veel makkelijker te voorkomen dan te genezen. Voor de volgende kweekronde:

1. Houd de RV in de bloei in de band van 40 tot 50% en beheers nachtelijke pieken met een ontvochtiger op een hygrostaat.
2. Kies luchtigere topstructuren of schimmelresistente genetica als botrytis blijft terugkomen.
3. Train en ontblader voor een open bladerdek. Dichte blokken van toppen zijn het grootste risico.
4. Zorg voor sterke, goed verdeelde luchtstroming, ook onder het bladerdek.
5. Houd de sporenlast in de lucht laag tussen en tijdens kweekrondes (daar is de CleanLight Air voor).
6. Voeg een residuvrije preventieve laag toe: een dagelijkse UV-C-ronde door de hele bloei, zodat oppervlaktesporen nooit voet aan de grond krijgen.

Bekijk de volledige collectie Gewasbescherming, of lees Welke CleanLight past bij jouw kweek.

Veelgestelde vragen

Hoe ziet bud rot eruit?

In het begin wordt één suikerblaadje geel of bruin terwijl de rest van de top er prima uitziet. Eronder is de top grijsbruin, zacht en donzig. Later wordt de hele cola papperig en grijs met een muffe geur.

Wat zijn de eerste tekenen van bud rot?

Eén afstervend suikerblaadje op een verder gezonde cola, een zachte plek als je de top zachtjes knijpt, of een doffe grijze vlek diep in de bloem. Controleer eerst de grootste cola’s.

Wat veroorzaakt bud rot?

Botrytissporen zijn overal. Ze kiemen als er urenlang vocht in een dichte top blijft zitten, meestal door hoge luchtvochtigheid, koele nachten, slechte luchtstroming of het nat maken van het bladerdek in de bloei.

Kun je een plant met bud rot redden?

Vaak wel, als je het vroeg ontdekt, al het besmette materiaal tot in schoon weefsel verwijdert en het klimaat goed zet. De aangetaste toppen ben je kwijt, maar de rest van de plant red je meestal.

Zijn toppen die bud rot hadden nog bruikbaar?

Gebruik geen beschimmelde toppen of toppen die tegen rot aan zaten. Snijd ruim voorbij het besmette deel en houd alleen toppen waarvan je zeker weet dat ze schoon zijn. Bij twijfel: weggooien.

Geneest UV-C bud rot?

Nee, en wees op je hoede voor iedereen die dat beweert. UV-C vermindert sporen op oppervlakken en helpt nieuwe infectiehaarden voorkomen, maar het kan rot dat al binnenin een cola zit niet bereiken. Eerst verwijderen, dan UV-C om te beschermen wat over is.

Welke luchtvochtigheid stopt bud rot?

Er is geen magisch getal, maar de RV in de late bloei onder ongeveer 50% houden en nachtelijke pieken beheersen verlaagt het risico sterk. Luchtstroming en een open bladerdek tellen net zo zwaar als de RV-meting.

Kun je buiten bud rot krijgen?

Ja, en in natte herfsten is het dé verliespost aan het einde van het seizoen voor buitenkwekers. Regen, dauw en koele nachten creëren dezelfde omstandigheden als een vochtige tent. Schud na regen het water van de cola’s, oogst eerder als er een natte week wordt voorspeld, en doe een dagelijkse UV-C-ronde over de planten die je laat staan.

Nog één ding

De meeste kwekers vinden bud rot in de laatste twee weken voor de oogst en wijten het aan pech. De infectie is meestal weken eerder begonnen, in een top die ’s nachts vochtig bleef. Als je volgende kweekronde maar één ding verandert, hang dan een vochtigheidslogger in het bladerdek op tophoogte, niet aan de muur. De waarde bij de muur is niet de waarde in je cola’s.